Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes almak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının eşit ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı daha geniş açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir nefes de ince notaları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için önce burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma silikleşir ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.
Devamini bekliyorum.